Borowski zdradził. Uciekł tam gdzie mógł.

Przed sobą widział gładką ścianę Wschodu,

Za sobą mury polskie Ciemnogrodu.

Co może wtedy człowiek? Drobny stuk

Serca tak mało znaczy. Więzień Oświęcimia



Szczęśliwszy był, kiedy w podarku niósł

Mitigal, siarkę swojej ukochanej.

Naga, w gorączce, ranami okryta,

On klękał przy niej, zawsze takiej samej

Dla miłujących oczu. A nad nimi trwał

Dym ludzki, czarna rzeka, dym nad Birkenau.



Ludzi ocalić. Dać im niebo czyste

I ład na ziemi. Dać im umysł jasny.

Nad kraj ubogi, nad Wartę i Wisłę

Wznieść łuki świateł i strzec, by nie zgasły.

Ludzi ocalić. I za to marzenie

Jest obrachunek. Sztylet był zatruty

Mówi kronikarz. Wchodził między cienie

Od jadu żmii, od ziarna cykuty,

I Majakowski. Noc, do siebie strzela.

I nie masz, nie masz wtedy przyjaciela.



Więc gaz otworzył i twarzą do ściany

Odwrócił się i w mroczne wieki minął.

Toczyły śnieżną pianę oceany,

Obłok pod księżyc piór białość rozwinął.

Milcząca trwała gładka ściana Wschodu

I śmiech się zerwał w murach Ciemnogrodu.


Twoja nieszczęśliwa i głupia młodość.

Twoje przybycie z prowincji do miasta.

Zapotniałe szyby tramwajów, ruchliwa nędza w tłumie.

Przerażenie kiedy wszedłeś do lokalu, który dla ciebie za drogi.

Ale wszystko za drogie. Za wysokie.

Ci tutaj muszą spostrzec twoje nieobycie

I niemodne ubranie i niezgrabność.

Nie było nikogo, kto by przy tobie stanął i powiedział:



- Jesteś ładnym chłopcem,

Jesteś silny i zdrów,

Twoje nieszczęścia są urojone.



Nie zazdrościłbyś tenorowi w palcie z wielbłądziej wełny,

Gdybyś znał jego strach i wiedział, jak zginie.



Ruda, z powodu której przeżywasz męki,

Tak wydaje ci się piękna, jest lalką w ogniu,

Nie rozumiesz, co krzyczy ustami pajaca.



Kształt kapeluszy, krój Bukiem, twarze w lustrach

Będziesz pamiętać niejasno, jak coś co było dawno

Albo zostaje ze snu.



Dom, do którego zbliżasz się z drżeniem,

Apartament, który ciebie olśniewa,

Patrz, na tym miejscu dźwigi uprzątają gruz.



Ty z kolei będziesz mieć, posiadać, zabezpieczać,

Mogąc wreszcie być dumny, kiedy nie ma z czego.



Spełnią się twoje życzenia, obrócisz się wtedy

Ku czasowi utkanemu z dymu i mgły.



Ku mieniącej się tkaninie jednodniowych żywotów,

Która faluje, wznosi się i opada jak niezmienne morze.



Książki, które czytałeś, nie będą więcej potrzebne,

Szukałeś odpowiedzi, żyłeś bez odpowiedzi.



Będziesz iść ulicami jarzących się stolic południa

Przywrócony twoim początkom, widząc w zachwyceniu

Biel ogrodu, kiedy w nocy spadł pierwszy śnieg.